Laatst bijgewerkt: 22-09-2021

Wie droomt er niet van om op een bepaald moment eigen baas te zijn en zelfstandig zijn geld te verdienen? Waarschijnlijk doen de weinigen onder ons dat. Een manier om je eigen geld te verdienen is door als freelancer te werken. Wat zit er achter de term, waar kun je je klanten vinden, welke belastingen moet je betalen – we beantwoorden deze en andere vragen in dit artikel.




Belangrijk om te weten

  • Freelancers werken zelfstandig, ze rapporteren niet aan een baas en zijn dus niet gebonden aan instructies.
  • Heel vaak werken ze voor verschillende bedrijven tegelijk.
  • Freelancers kunnen hun werktijden en werklast zelf regelen. Natuurlijk moeten ze ook de door de cliënten gestelde deadlines halen.

Definitie: Wat is een freelancer?

De term freelancer komt uit het Engels en gaat terug tot de Middeleeuwen. In die tijd werden freelancers door verschillende landgoederen of legers van ridders gerekruteerd om voor hen te vechten. Met andere woorden, ze verhuurden zich voor buitenlandse heren. Hetzelfde geldt tegenwoordig voor freelancers: ze werken voor verschillende – meestal commerciële – opdrachtgevers zonder bij hen in dienst te zijn.

Freelancer

Als freelancer kun je voor verschillende bedrijven werken en vaak vanuit je eigen huis. (Bron: unsplash.com / Ali Yahya)

Achtergrond: Wat je moet weten over freelancers

Freelancers worden in de volksmond ook wel freelancers genoemd. Er zijn soms duidelijke verschillen, maar die zijn op het eerste gezicht niet direct duidelijk. We willen hier graag wat meer duidelijkheid verschaffen.

Wat is het verschil tussen freelancer en freelancer?

Alleen wie een beroep uitoefent in een catalogus of een beroep dat lijkt op een catalogus, mag zich freelancer noemen. Hiertoe behoren o.a. artsen, advocaten, architecten, ingenieurs, apothekers, scheikundigen, computerwetenschappers, schrijvers (allemaal catalogusberoepen), maar ook vroedvrouwen, ambulante verpleegkundigen, IT-adviseurs, motorvoertuigdeskundigen, ergotherapeuten (catalogusachtige beroepen), enz.

Bovendien bestaat er voor sommige freelance beroepen een kamerplicht. Deze beroepen worden kamerplichtige vrije beroepen genoemd, wat betekent dat de persoon zich moet laten registreren bij zijn beroepskamer. Onder meer artsen van alle specialismen, apothekers, psychotherapeuten, architecten, (raadgevende) ingenieurs, advocaten en notarissen, maar ook belastingadviseurs en bedrijfsrevisoren oefenen vrije beroepen uit die voor kamerregistratie in aanmerking komen. Freelancers zijn niet aan deze kamerplicht onderworpen.

Een freelancer is een zelfstandige die meestal opdrachten krijgt van verschillende werkgevers. Deze kunnen bijvoorbeeld projectgebonden zijn. Een freelancer werkt onafhankelijk van instructies omdat hij of zij niet in dienst is van het bedrijf. Het gaat hier dus om een arbeidsverhouding. Freelancers, daarentegen, werken in heel specifieke beroepen.

Wat is de relatie tussen een freelancer en het bedrijf?

Zoals reeds gezegd is een freelancer niet in dienst van het bedrijf, dus werkt hij voor eigen rekening. En ze werken vaak voor verschillende cliënten tegelijk. In tegenstelling tot vaste werknemers die in de onderneming dezelfde werkzaamheden verrichten, zijn freelancers niet onderworpen aan instructies. Als freelancer heeft hij of zij ook de mogelijkheid om opdrachten te weigeren.

Freelancers worden heel vaak ingezet in perioden waarin pieken in de vraag moeten worden opgevangen, of wanneer werknemers die vervangen moeten worden afwezig zijn wegens vakantie, ziekte, ouderschapsverlof, enz. Freelancers worden ook ingezet in perioden waarin er een tekort aan personeel is. Ze moeten vervangen worden door andere werknemers.

In tegenstelling tot vaste werknemers moeten freelancers alle sociale premies en inkomstenbelasting volledig zelf betalen.

Is het voor mij de moeite waard om als freelancer te werken?

Er is geen algemeen antwoord op deze vraag. Allereerst hangt het af van het vakgebied waarin je wilt werken. Als je een passende opleiding of studie op dit gebied hebt gevolgd, moeten je kansen niet al te slecht zijn.

Het heeft veel zin om bijvoorbeeld je eigen concurrenten eens goed onder de loep te nemen en de volgende vragen voor jezelf te beantwoorden: Welke diensten bieden ze aan? Welke diensten maken deel uit van hun portfolio? Wat zijn hun prijzen? Deze vragen moet je ten laatste beantwoorden als je je eigen ondernemingsplan opstelt (onmisbaar, o.a. voor startsubsidies of -leningen).

Als het om prijzen gaat, moet je natuurlijk ook rekening houden met de plaats van het bedrijf dat je inschakelt. In München, Stuttgart en omgeving, en ook in Hamburg, kun je zeker hogere prijzen vragen dan, bijvoorbeeld, in de nieuwe deelstaten, in Sleeswijk-Holstein of in Nedersaksen.

Wat heeft de toekomst in petto voor freelancen?

Freelance werk neemt al jaren in populariteit toe. Veel mensen worden eerst part-time zelfstandige, wat betekent dat ze nog steeds hun vaste baan hebben. Dit maakt de start naar onafhankelijkheid veel minder gecompliceerd, omdat het inkomen pas helemaal wegvalt als je een klantenbestand opgebouwd hebt. Als je later besluit je zelfstandig ondernemerschap uit te breiden, kun je al terugvallen op een klantenbestand en spring je niet meteen in het diepe.

Werken als freelancer: Onze tips

Werken als freelancer is niet gemakkelijk, zeker niet in het begin. Daarom moet je nadenken over welke cliënten je wilt aanspreken, welke diensten je aanbiedt en welke financiële, technische en ruimtelijke fundamenten er zijn of gecreëerd moeten worden. Als je regelmatig contact met cliënten hebt, heb je waarschijnlijk een kantoor nodig waar je je cliënten kunt ontvangen. Als je voor bedrijven direct ter plaatse of online werkt, zal een kantoor aan huis voorlopig waarschijnlijk voldoende zijn. Je kunt echter ook een zogenaamde co-working space huren en je eigen kantoor hebben.

Freelancer

Vooral als je als freelancer werkt, is het belangrijk om vaste werktijden vast te stellen. Zo blijf je gemotiveerd en kun je je werk en privéleven beter scheiden. (Image source: unsplash.com / Ewan Robertson)

In principe is het aan te raden je werktijden zorgvuldig te plannen, ook als freelancer. Misschien is het voor jou zinvol om van 8 tot 12 uur te werken en later weer van 14 tot 17 uur, of misschien van 18 tot 22 uur. In elk geval moet je deze tijden stevig plannen. Natuurlijk kan er altijd iets tussenkomen – of het nu een ziek kind is dat de hele dag je aandacht nodig heeft, een belangrijke privé-afspraak, een kinderdagverblijf dat op korte termijn gesloten is, een gemiste les op school, enzovoort. Misschien kun je ’s avonds het werk inhalen dat je gemist hebt – en dat is juist een van de grootste voordelen van werken als freelancer.

Hoe vind ik als freelancer klanten?

Er zijn veel manieren om dit te doen. Netwerken is fundamenteel belangrijk, zowel online als offline. Vooral op het internet zijn er talloze manieren om in contact te komen met potentiële zakenpartners en klanten, ook al is klassiek cold calling maar in zeer beperkte mate mogelijk.

Het is bijvoorbeeld zeer aan te bevelen je te registreren bij Xing en LinkedIn. Xing heeft talloze groepen waar van tijd tot tijd nieuwe banen worden geplaatst. Met de zoekfunctie kun je ook direct zoeken naar mensen – bijvoorbeeld in je regio – die in je diensten geïnteresseerd zouden kunnen zijn.

LinkedIn is internationaler. Hier kun je potentiële klanten uit de hele wereld ontmoeten. Op beide platforms kun je een netwerk creëren waarin je elkaar steunt.

Maar Facebook is ook een van de grote spelers. Hier vind je talloze groepen waar regelmatig vacatures geplaatst worden. In sommige ervan kun je ook zelf je diensten presenteren. Natuurlijk moet je je houden aan de regels die de beheerders stellen.

Als je een voorproefje van het werk wilt krijgen, kun je ook rondkijken op platforms als Textbroker.de, Content.de, Mach-du-das.de, das-auge.de en andere. De betaling is hier echter vaak erg laag, en daarom raden we je eerder aan deze platforms als starthulp te gebruiken, maar dan je eigen klantenwerving te versterken en geheel zelfstandig te werken. Je kunt dan de platforms gebruiken als opvulling van gaten als dat nodig is.

In de loop van de tijd zul je zeker een klantenkring opgebouwd hebben waaruit je steeds weer nieuwe opdrachten krijgt. Of misschien zoekt een van je netwerkpartners af en toe steun en je wint ze voor je als nieuwe klant.

Als een klant tevreden is over je diensten, kan hij je aanbevelen bij zakenpartners. Onderhoud daarom regelmatig contact met vroegere klanten, stuur ze een e-mail of een kleine kerstgroet per post en je zult goed herinnerd worden.

Hoe kan ik als freelancer mijn baan veiliger maken?

Mettertijd moet je je klantenkring steeds meer verbreden. Regelmatig contact is ook belangrijk. Vraag van tijd tot tijd of je cliënten nieuwe opdrachten voor je hebben. Als je afgesproken hebt om op een bepaalde tijd weer contact op te nemen, maak dan een notitie in je agenda en houd je eraan.

We raden je ook aan de verschillende soorten bestellingen door elkaar te gebruiken. Richt je niet alleen op één dienst, maar bied een heel pakket aan. Hoewel een zekere specialisatie een voordeel kan zijn, moet je op zijn minst een tweede pijler opbouwen.

Als je bijvoorbeeld Engels gestudeerd hebt, zou je nu van de gelegenheid gebruik kunnen maken om freelance tekstschrijver of journalist te worden. Tegelijkertijd zou je ook je diensten als vertaler kunnen aanbieden. Of misschien wil je graag teksten of werk van anderen redigeren of proeflezen? Dit kunnen de volgende twee pijlers van je loopbaan zijn.

Wij raden elke zelfstandige aan tijdig reserves op te bouwen om perioden van zwakkere opdrachten te kunnen overbruggen, maar ook je eigen vakanties. Je moet jezelf hier zeker op trakteren. Al is het maar een week in het begin. Zelfs in tijden van ziekte zul je nauwelijks inkomsten genereren.

Als je zelf kleine kinderen hebt, zul je vaker afwezig zijn vanwege hen, of je zult alleen ’s avonds in mindere mate kunnen werken. Daarom moet je ook voor dit geval reserves aanleggen. En uiterlijk begin volgend jaar neemt de belastingdienst contact met je op en zul je waarschijnlijk een groot bedrag aan achterstallige belastingen moeten betalen. Daarom raden we je aan minstens 30 procent van je inkomen voor zulke gevallen opzij te zetten.

Hoe herken ik “slechte klanten”?

In het tijdperk van het internet heb je de mogelijkheid om vooraf te weten te komen over potentiële klanten die om je diensten gevraagd hebben. Je kunt bijvoorbeeld in je netwerk vragen of iemand al ervaring met het bedrijf heeft opgedaan en hen je erover laten vertellen. Als je het bedrijf in een zoekmachine intikt, zie je ook heel vaak recensies over het bedrijf. Je moet deze recensies zorgvuldig bestuderen en misschien ook contact opnemen met een of andere recensent.

Sommige klanten staan erop dat hun bestellingen snel klaar zijn, maar doen er dan lang over om te betalen. Vooral bij nieuwe klanten is het raadzaam om een voorschot te vragen. Het is heel gebruikelijk om 30 tot 40 procent van de verwachte kosten te vragen. Als die nog niet precies bepaald kunnen worden, kun je ook een vast bedrag als voorschot vragen.

Het voorschot wordt dan uiteraard dienovereenkomstig op de factuur vermeld en afgetrokken. Als de klanten niet akkoord gaan met een voorschot, kun je altijd voorstellen wekelijks te factureren. Als de factuur niet binnen de door jou gestelde termijn betaald wordt, stop je voorlopig met het werk aan het project en wijdt je je aan andere opdrachten. Op deze manier zijn je financiële verliezen waarschijnlijk nog te overzien.

Sommige cliënten willen ook extra diensten in aansluiting op de reeds geleverde diensten, die eigenlijk niet afgesproken waren. In dit geval helpt het om vooraf een contract te tekenen waarin o.a. staat welke diensten je zult verlenen en hoeveel je betaald zult krijgen.

Conclusie

Wie als freelancer wil werken heeft veel uithoudingsvermogen nodig, vooral in het begin. Eerst en vooral moeten ze duidelijk zijn over de diensten die ze hun cliënten kunnen bieden. Dit kunnen bijvoorbeeld IT-diensten zijn, virtuele bijstand, coaching, bijscholingsseminars op bepaalde specialistische gebieden, maar ook andere adviesdiensten, het maken van inhoud en websites, maar ook een huurkoksdienst, een partyservice, een conciërgedienst en dergelijke. Het scala van activiteiten dat je als freelancer kunt doen is heel breed.

Maar voor je je bedrijf start, raden we je aan een startseminar bij te wonen. Hier leer je over belastingen, boekhouding en aspecten van werkorganisatie. Je kunt hier ook steun vinden bij het opstellen van een ondernemingsplan. Observeer je concurrenten nauwkeurig, kijk naar hun diensten en bedenk welke extra diensten je kunt aanbieden om je van de andere aanbieders te onderscheiden.

Beeldbron: unsplash.com / Ali Yahya

Waarom kun je me vertrouwen?

Recensies