Laatst bijgewerkt: 05-08-2021

Onze selectiecriteria

5Onderzochte producten

36Bestede uren

9Beoordeelde onderzoeken

145Verzamelde opmerkingen

Onze selectiecriteria

11Onderzochte producten

34Bestede uren

6Beoordeelde onderzoeken

133Verzamelde opmerkingen

Welkom bij onze grote houtdraaibank test 2021. Hier stellen we alle draaibanken die we getest hebben in detail voor. We hebben gedetailleerde achtergrondinformatie samengesteld en een samenvatting van beoordelingen van klanten op het web toegevoegd.

We willen je aankoopbeslissing graag gemakkelijker maken en je helpen de beste houtdraaibank voor je te vinden. Je vindt in onze gids ook antwoorden op veel gestelde vragen. Als ze beschikbaar zijn, bieden we ook interessante testvideo’s aan. Verder vind je op deze pagina ook enkele belangrijke gegevens waar je beslist aandacht aan moet besteden als je een houtdraaibank wilt kopen.




De belangrijkste feiten in het kort

  • Houtdraaimachines maken het mogelijk om een grote verscheidenheid aan ronde lichamen uit hout te maken. Het werkstuk, dat om een as draait, wordt gevormd met scherpe gereedschappen.
  • In principe maakt ma onderscheid tussen grote en kleine houtdraaibanken. Beide zijn in verschillende uitvoeringen verkrijgbaar: onder de kleine draaibanken zijn bijvoorbeeld kinderdraaibanken of modelbouw draaibanken.
  • Grote draaibanken zijn geschikt voor lange werkstukken zoals tafelpoten, maar ook voor borden of schalen vanwege hun middenbreedte, die ook met kleine draaibanken in beperkte mate te maken zijn. Modelbouw- en kinderdraaibanken hebben een zwakkere motor en zijn ontworpen voor kleine diameters en lengtes.

Houtdraaibank: Onze selectie

Gids: Vragen die je jezelf moet stellen voor je een houtdraaibank koopt

Wanneer is het de moeite waard om een houtdraaibank te kopen?

Je hoeft geen professional te zijn om van een ruw stuk hout een echt rond sieraad te maken. Maar natuurlijk is de aanschaf alleen de moeite waard als je van plan bent de houtdraaibank vaak te gebruiken. Heb je ooit op een braderie een kraampje gezien dat mooie houten schalen verkocht voor veel geld en dacht je bij jezelf: dat kan ik ook, er is niets aan! Je had gelijk, want houtdraaien is iets wat je snel alleen kunt leren. Als de beginner een paar losse flodders omstoot, is dat niet zo erg, want het is moeilijk om een werkmateriaal goedkoper te krijgen dan een stuk hout.

Voor doe-het-zelvers die een nieuwe hobby zoeken, of voor hen die al graag met hout werken, is een houtdraaibank precies wat je zoekt. Het is belangrijk te bedenken dat een draaibank ruimte nodig heeft, schoongemaakt en onderhouden moet worden, en tijdens het werk spanen produceert. Als je alleen plaats vindt in je woonkamer, raden we je aan niet snel tot aankoop over te gaan. Je kunt je fantasie de vrije loop laten met houtdraaien, maar er zijn ook veel voorbeelden en instructies voor kleine meesterwerkjes op het web te vinden.

Arbeit-an-einer-Drechselbank

Een houtdraaibank wordt gebruikt om hout vorm te geven. Je kunt verschillende dingen van hout maken. (Foto: kartos / 123RF)

Hoeveel kost een houtdraaibank?

Houtdraaibanken zijn er in alle prijsklassen – van het goedkope apparaat voor thuis, dat maar een paar euro kost, tot het professionele apparaat, voor de prijs van een kleine auto. In het algemeen krijg je voor een hogere prijs meer vermogen, functies en betere kwaliteit. Alvorens te kopen moet je je afvragen of de draaibank gebruikt zal worden voor privé en hobby doeleinden of voor professioneel gebruik in een timmerwerkplaats. Dan moet je je afvragen of er grote diameters gedraaid zullen worden of dat een mini houtdraaibank voldoende is. Een hoogwaardige houtdraaibank voor de boorpers kun je soms krijgen voor minder dan 100 euro. Dit maakt dit accessoire voor de boormachine de goedkoopste manier voor de doe-het-zelver om hout te draaien.

Een eenvoudige, kleine draaibank is verkrijgbaar voor slechts 120 euro. Dit stelt de hobby houtdraaier in staat om kleinere draaigereedschappen te maken zonder veel geld uit te geven. Een houtdraaibank die je functies biedt die een hobbyhoutdraaier nauwelijks kan ontgroeien, krachtig is en een lange levensduur heeft, is geprijsd tussen ongeveer 250 euro en ongeveer 350 euro. Alles daarboven is meer geschikt voor kleine industriële bedrijven en niet meer nodig voor de doe-het-zelver. Een CNC draaibank is pas verkrijgbaar vanaf ongeveer 3500 euro. De bovenkant van de prijsklasse bereikt zelfs de zes cijfers. Maar zo’n uiterst professioneel apparaat is toch niet bedoeld voor gebruik buiten de massaproductie in grote industriële bedrijven.

Type Prijs
Draaibank boorhulpstuk vanaf minder dan 100 euro
Mini draaibank vanaf ongeveer 120 euro
Draaibank met elektromotor vanaf ongeveer 250 euro
CNC draaibank vanaf ongeveer 3500 euro

Hoe werkt een draaibank?

Een houtdraaibank maakt draaiende lichamen voornamelijk van hout. Het onbewerkte stuk wordt tussen de kop en de staartkop geklemd en in rotatie gezet. Terwijl het werkstuk draait, wordt met één hand de beitel op zijn plaats gehouden door druk uit te oefenen op de handsteun en die tegen het draaiende hout te drukken. Met de andere hand wordt de richting van het houtdraaiblad ingesteld.

Hoe wordt een houtdraaibank gebouwd?

De basisconstructie van een houtdraaibank is in de loop van de geschiedenis nauwelijks veranderd. De laatste tijd zijn echter het uiterlijk en de functies overgenomen van de draaibank, die zijn toepassing vindt in de metaalbewerking. De stevige draaibank van de machinist heeft de onnauwkeurige hand- of voetbediende draaier vervangen. In de industriële houtdraaierij neemt de computergestuurde CNC draaibank steeds meer de plaats in van de traditionele houtdraaibank.
De vijf basiselementen van een houtdraaibank zijn:

  • Machinebed
  • Drive
  • Kop
  • Laadstang
  • Handsteun of kruissteun

Machinebed

Een zwaar machinebed zorgt ervoor dat de machine stevig staat. Als het machinebed te licht is, kan de machine omvallen als het gereedschap te hard op het werkstuk wordt gedrukt. Daarom is het machinebed meestal van zwaar gietijzer gemaakt. Het machinebed staat op twee poten, die vrij massief kunnen zijn. De ruimte tussen de twee poten wordt gebruikt om eventuele extra onderdelen te bevestigen. Machinebedden zijn er in verschillende lengtes. Hoe zwaarder een houtdraaimachine, hoe beter. Een zwaar gewicht verbetert de soepelheid van de loop, de precisie en de werkveiligheid.

Aandrijving

In het verleden kwamen ook niet-elektrische aandrijfvormen veel voor bij het houtdraaien. Tegenwoordig zie je ze alleen nog in gebruik op middeleeuwse markten. De moderne, stille en goedkope elektromotor heeft alle andere aandrijftechnieken vervangen. De aandrijving brengt de draaiende beweging via de kop over op het werkstuk door middel van een tandwielkast. Met de versnellingsbak kunnen verschillende snelheden ingesteld worden.

Kop

De kop bevindt zich meestal aan de linkerkant van de draaibank. Dit is de plaats waar het materiaal wordt vastgeklemd en van waaruit het de draaiende beweging ontvangt. De kop bevat een elektrische motor en een versnellingsbak. De snelheid waarmee gewerkt wordt kan aangepast worden dankzij de versnellingsbak.

Laadstok

De laadstok bevindt zich bijna altijd aan de rechterkant van de houtdraaimachine. De staartbok dient om te voorkomen dat het draaiende werkstuk er met een tegendruk af vliegt. Hij zorgt er ook voor dat langere stukken hout niet uitslaan tijdens het draaien en soepel lopen. Meestal wordt een stuk hout tussen de spindel en de kopspil geklemd en met een handwiel vastgedraaid. Daarbij grijpt een centreerpunt in het oppervlak van het werkstuk en centreert het met een klein centreergaatje. De kop van de staartboor en de punt van de sipndel moeten precies tegenover elkaar staan, anders loopt het werkstuk niet juist.

Handsteun of kruissteun

De handsteun is, net als de andere onderdelen, vast aan het machinebed bevestigd. De handsteun ligt plat en kan verschillend geplaatst worden, afhankelijk van de bewerking. Zijn voornaamste doel – zoals de naam al doet vermoeden – is de hand met het gereedschap erop te laten rusten.

Wat kun je maken met een houtdraaimachine?

Dankzij de verschillende technieken, zoals lang hout draaien, kruishout draaien, hoepeldraaien, draaien van gedraaide zuilen, ovaal draaien, passig draaien en draad draaien, zijn er nauwelijks grenzen aan je fantasie. Mogelijke dingen die gedraaid kunnen worden zijn bv

  • Dienbladen
  • Borden
  • Bekers
  • Vazen
  • Ringen
  • Blikken
  • Blikken
  • Knoppen
  • Ballen
  • Tafelpoten
  • Kandelaars
  • Balpennen
  • Vulpen
  • Pijpen

Met een beetje oefening kun je een echte allrounder worden met je draaibank. Veel nuttige tips en suggesties zijn snel op het Internet te vinden.

Besluit: Welke soorten houtdraaibanken zijn er en welke is de juiste voor jou?

In principe kun je onderscheid maken tussen vier verschillende soorten draaibanken die tegenwoordig gangbaar zijn

  • Houtdraaibank met boorpersaandrijving
  • Houtdraaibank met elektrische motor
    • grote houtdraaibanken
    • kleine houtdraaibanken
  • Houtdraaibank voor kinderen
  • CNC draaibank

Elk van deze types heeft bepaalde voor- en nadelen. Afhankelijk van welke eigenschappen je van je draaibank verwacht en aan welke dingen je de meeste waarde hecht, is een bepaald type draaibank het meest geschikt voor je. In het volgende gedeelte willen we je helpen uit te zoeken welk type draaibank voor jou het beste is. Daartoe laten we je kennismaken met alle hierboven genoemde soorten houtdraaibanken en schetsen we duidelijk wat in elk geval hun voor- en nadelen zijn.

Wat kan een boorpers-draaibank en wat zijn de voor- en nadelen ervan?

Veel beginnende houtdraaiers willen niet voor veel geld een professionele houtdraaibank kopen. Het grootste voordeel van een draaibank met boorpersaandrijving is dat iedereen die een boorpers bezit hem ook als aandrijving kan gebruiken. De boor wordt op de draaibank geklemd en drijft hem aan. Omdat je zo niet een compleet tweede apparaat hoeft aan te schaffen en alleen het draaigereedschap voor een al bestaande boormachine, is dit meestal de goedkopere en meer plaatsbesparende oplossing.

Voordelen
  • Ruimtebesparend
  • Lage prijs
  • Geschikt voor beginners
  • Wordt op de werkbank bevestigd
Nadelen
  • Geen hoge snelheden
  • Geen grote diameters
  • Minder werkveiligheid
  • Minder soepel lopend
  • Moeilijk te vinden

Het spreekt vanzelf dat deze geïmproviseerde houtdraaibank in sommige opzichten inferieur is aan een speciaal voor houtdraaien ontworpen gereedschap. De soepelheid, het koppel en de regelbaarheid van de snelheid hangen bijvoorbeeld af van de gebruikte boormachine. De meeste boren kunnen geen hoge snelheden produceren. Bovendien hebben de meeste boor-gedreven draaibanken niet zo veel veiligheidsvoorzieningen. Als nauwkeurigheid bij het houtbewerken niet zo belangrijk voor je is, en je de draaibank gewoon op je werkbank wilt monteren en wegzetten als je klaar bent, is dit goedkope apparaat toch een goede keuze. Een laatste groot probleem met dit hulpmiddel is de geringe beschikbaarheid. Door de steeds goedkopere elektromotoren schrappen fabrikanten dit type draaibank steeds meer uit hun assortiment.

Wat kan een houtdraaibank met elektromotor en wat zijn de voordelen en nadelen?

De meest voorkomende houtdraaibanken zijn losse machines die worden aangedreven door een ingebouwde elektromotor. Vooral frequente houtdraaiers zullen hun toevlucht nemen tot zo’n apparaat, omdat het meer ruimte vraagt dan een houtdraai-accessoire voor de boorpers, maar niet noodzakelijk veel meer hoeft te kosten. Professionals gebruiken deze draaibanken, maar ook beginners kunnen hier overwegen er een te kopen.

Voordelen
  • Verschillende producten van klein tot groot
  • Niet noodzakelijk duur
  • Soepele loop
  • Stabiliteit
  • Veiligheid op het werk
Nadelen
  • Vereist ruimte
  • Hoog gewicht
  • Hoe groter de behoefte en hoe meer functies, hoe hoger de prijs

Draaibanken met elektromotoren kunnen verdeeld worden in grote en kleine draaibanken. Grotere hebben meer plaats nodig dan kleine, maar zijn stabieler en bieden meer functies. In tegenstelling tot toebehoren voor boorpersen kunnen deze machines nauwelijks opgeborgen worden, vanwege het zware machinebed. Je moet al voldoende ruimte hebben waar de machine permanent kan staan. De prijs van zo’n draaibank wordt bepaald door de afmetingen en het bijbehorende aantal functies. Het gamma van een goedkoop beginnersproduct tot een hoogwaardig en functierijk product voor professionele houtdraaiateliers is groot. Kleinere draaibanken hebben vaak geen regelbare snelheid en zijn alleen geschikt voor kleinere diam eters. Ze hebben echter een veel soepelere loop en meer voorzieningen voor arbeidsveiligheid dan de boormachine toebehoren.

Wat kan een CNC draaibank en wat zijn de voor- en nadelen?

Een CNC draaibank is een computergestuurde, uiterst professionele apparatuur waarmee werkstukken volkomen consistent gemaakt kunnen worden. Menselijke fouten kunnen zo geëlimineerd worden. Zo’n apparaat is duur, maar bij uitstek geschikt voor de serieproductie van je gedraaide werkstukken. Op een computer wordt een programma geschreven, volgens hetwelk de computergestuurde houtdraaibank geheel zelfstandig werkt. De timmerman hoeft alleen maar voor de machine te staan om het werkstuk vast te klemmen. Deze machine kan de tijd die nodig is om houtdraaiwerkstukken te maken vele malen verkorten. Geen mens kan zo snel, volhardend en precies werken als het doet.

Voordelen
  • Computergestuurd
  • Minimalisering van de werktijd
  • Hoogste precisie
  • Zeer veel functies
  • Hoogste werkveiligheid
Nadelen
  • Hoge prijs
  • Ingewikkelder hanteerbaarheid
  • Geen vakmanschap meer
  • Niet voor beginners en hobbyhoutdraaiers

Natuurlijk loont het alleen de moeite om een product op een CNC draaibank te maken als het om een groot aantal stukken gaat. Voor het draaien moet een programma geschreven worden. In de tijd die nodig is om dit te doen, heeft een bekwame draaier al verschillende werkstukken bewerkt. Bovendien kan de machine zich alleen in termen van prijs terugverdienen bij massaproductie. Doeltreffend gebruikt, echter, kan het vele dure werkuren besparen. Natuurlijk zal een hobby houtdraaier zo’n machine nauwelijks gebruiken, want hij verliest het gevoel van handmatig werk en het contact met het werkstuk. Bovendien is de prijs te hoog voor hobby-doeleinden. Voor professioneel gebruik biedt een CNC draaibank echter het voordeel dat de werktijd tot een minimum beperkt wordt, wat niet onderschat moet worden.

Wat zijn de voordelen en nadelen van een kleine draaibank?

Een kleine draaibank is geschikt voor kleine werkstukken en is daarom ideaal voor modelbouw. Als grote diameters achterwege gelaten kunnen worden, is deze kleine machine een goede en goedkope keuze. Puur technisch gezien is een kleine houtdraaibank hetzelfde apparaat als een grotere houtdraaibank, die ook door een elektromotor wordt aangedreven. Deze machine neemt echter minder plaats in dan een grote draaibank in je werkplaats. In tegenstelling tot het houtdraaigereedschap voor een boorpers is een kleine houtdraaibank stiller, wat hem het ideale gereedschap maakt voor modelbouwers.

Hier is het belangrijk dat het toerental instelbaar is en dat de draaibank een stevige standaard heeft. Een draaibank staat stevig als hij aan de werkbank verankerd kan worden of een zwaar, gietijzeren machinebed heeft. Helaas zijn de meeste kleine machines niet geschikt voor hard hout. Maar voor beginners, modelbouwers en doe-het-zelvers is deze draaibank zeker interessant.

Voordelen
  • Goede prijs-kwaliteitverhouding
  • Ruimtebesparend
  • Beginnersvriendelijk
  • Geschikt voor modelbouw
  • Soepel lopend
Nadelen
  • Alleen voor kleine diameters
  • Weinig mogelijkheden
  • Meestal niet geschikt voor hardhout
  • Meestal slecht stabiel

Wat zijn de voor- en nadelen van een kinder-draaibank?

Een kinderdraaibank is ontworpen voor gebruik door kinderen en is dus kindveilig. De veiligheid van een kinderdraaibank gaat natuurlijk gepaard met enkele beperkingen. Zo’n draaibank heeft meestal een motor met weinig vermogen en ook het toerental is nauwelijks regelbaar. Puur technisch gezien is een kinderhoutdraaibank hetzelfde apparaat als een houtdraaibank voor volwassenen, die ook door een elektromotor wordt aangedreven. Deze machine neemt echter minder plaats in dan een grote houten draaibank in je werkplaats en heeft minder kracht, zodat je kinderen zich niet kunnen bezeren.

[/procon]

Voordelen
  • Kindveilig
  • Ruimtebesparend
  • Beginnersvriendelijk
  • Educatief
  • Vaak multifunctioneel
Nadelen
  • Alleen voor kleine diameters
  • Alleen voor korte werkstukken
  • Weinig mogelijkheden
  • Snelheid meestal niet regelbaar
  • Meestal slecht stabiel

Een houtdraaimachine voor kinderen is natuurlijk niet geschikt voor grote diameters en lengtes. Bovendien kan hard hout alleen maar slecht bewerkt worden. De draaibank werkt ook niet zo nauwkeurig als een draaibank voor volwassenen, en daarom wordt hij niet aanbevolen voor volwassen modelbouwers. Houtdraaibanken voor kinderen zijn vaak een boormachine, schuurmachine en borduurzaag tegelijk.

Koopcriteria: Deze factoren kun je gebruiken om houtdraaibanken te vergelijken en te evalueren

In het volgende willen we je laten zien welke factoren je kunt gebruiken om houtdraaibanken te vergelijken en te evalueren. Zo kun je gemakkelijker beslissen of een bepaald hulpmiddel geschikt voor je is of niet. Samengevat zijn dat:

  • Snelheidsregeling
  • max. draaidiameter
  • max. werkstuklengte
  • Veiligheid voor kinderen
  • Maat
  • Gewicht
  • Extra’s

In de volgende paragrafen lees je over de afzonderlijke aankoopcriteria en hoe je ze kunt indelen.

Snelheidsregeling

Snelheidsregeling is essentieel voor het werken met een houtdraaibank. Verschillende diameters vereisen verschillende snelheden, zodat de snijsnelheid steeds tussen 3 en 6 m/s ligt. Hard hout moet vanwege de verhitting met een iets lagere snelheid gedraaid worden dan zacht hout. Bij een hogere snelheid zijn de sneden fijner, wat vooral belangrijk is bij zacht hout dat ruw kan worden als de snijdruk te hoog is. De snelheid kan op verschillende machines op verschillende manieren geregeld worden.

Bij het werken met verschillende diameters van een werkstuk is traploze snelheidsregeling tijdens de werking van de machine voordelig. Bij meertraps snelheidsregeling moet de machine meestal tot stilstand gebracht worden, een beschermklep geopend en de V-snaar afgesteld. Dit klinkt onhandig, maar omdat de meeste werkstukken met een constante snelheid gedraaid kunnen worden, is dit helemaal geen groot probleem. In de meeste gevallen is het niet aan te raden een draaibank te gebruiken waarvan het toerental niet kan worden ingesteld. Maar voor modelbouw, waar meestal zacht hout met kleine diameters verwerkt wordt, is snelheidsregeling niet zo belangrijk als, bijvoorbeeld, vermogen. Zelfs met een kinder-draaibank met weinig vermogen is snelheidsregeling meestal irrelevant.

Maximale draaidiameter

Dit punt is van cruciaal belang voor iedereen die kommen en borden wil draaien. Heel eenvoudig gezegd: hoe groter de maximale draaidiameter, hoe groter de werkstukken die gedraaid kunnen worden. De maximale draaidiameter staat in direct verband met de centerhoogte. Als de handsteun echter niet ver genoeg van het werkstuk af kan worden bewogen, wordt de maximale draaidiameter dienovereenkomstig verkleind. Apparaten met een laag vermogen of een lage maximumsnelheid maken grote werkstukken mogelijk, louter wat de centerhoogte en de handsteun betreft, maar in de praktijk blijken ze er nogal ongeschikt voor te zijn.

De snelheid kan op verschillende machines verschillend geregeld worden. Traploze snelheidsregeling is echter voordelig bij het werken met verschillende diameters op één werkstuk.

Maximale werkstuklengte

De maximaal mogelijke werkstuklengte komt direct overeen met de hartafstand van de houtdraaimachine. Als je lange werkstukken wilt draaien, zoals tafelpoten, moet je ervoor zorgen dat de middenbreedte van de machine geschikt is. Een grote centerbreedte brengt echter ook het risico van een slechte soepelheid van de loop met zich mee. Daarom moet je bij het gebruik van grote centerbreedtes letten op de hoge kwaliteit en de goede afwerking van de draaibank. Bij het bewerken van lange werkstukken zal een goedkoop product je geen plezier doen. Voor sommige houtdraaibanken zijn bedverlengingen te koop die langere werkstuklengtes mogelijk maken.

Kinderveiligheid

Houtdraaibanken zijn eenvoudig van ontwerp en gemakkelijk in het gebruik, maar toch zijn het gevaarlijke machines. Kinderen mogen niet met grote houtdraaimachines spelen! Er zijn echter kleine houtdraaimachines die expliciet ontworpen zijn voor gebruik door kinderen. Zulke draaibanken zijn geschikt voor kleine diameters en hebben meestal een laag vermogen. Ze hebben geen gevaarlijke V-snaar overbrenging of zware, slingerende machinedelen. Een kinderdraaibank kan je kleintjes veel plezier geven omdat hij veel mogelijkheden biedt en je je daarbij geen zorgen over hen hoeft te maken. Een kinderdraaibank mag echter nooit verward worden met een professionele kleine draaibank.

Grootte en gewicht

Een houtdraaibank neemt altijd ruimte in in je werkplaats – vergeet dat niet. Afhankelijk van hoe vaak je draait, zul je het meer of minder ruimte willen geven in je werkkamer. De meest ruimtebesparende gereedschappen zijn, zoals hierboven al beschreven, hulpstukken voor boorpersen. Behalve een slechte beschikbaarheid heeft deze apparatuur echter ook het nadeel dat ze minder stil is en vaak minder maatregelen voor arbeidsveiligheid biedt. Niettemin heeft deze machine het voordeel dat hij gemakkelijk op te zetten en af te breken is. Bedenk of je de houtdraaibank op je werkbank wilt zetten of dat je hem vrijstaand wilt gebruiken.

Vrijstaand gebruik is aan te bevelen voor frequente gebruikers vanwege de snippers die ontstaan. Merk op dat grotere houtdraaimachines tot 80 kg kunnen wegen. Bedenk daarom van tevoren goed waar je de machine wilt plaatsen, want het is niet gemakkelijk om een machine van 80 kg zelf te verplaatsen. Maar je moet ook bedenken dat een hoog gewicht veel bijdraagt tot stabiel lopen. Bovendien beschermt een hoog gewicht tegen ongelukken op het werk, want een draaibank staat stevig op de vloer, zelfs zonder verankerd te zijn. Dit betekent dat de machine zelfs bij zeer hoge snijdruk niet omgestoten kan worden. Een houtdraaibank die bedoeld is voor modelbouw of voor kinderen kan na het werk gemakkelijk opgeborgen worden, omdat hij kleiner en lichter van gewicht is.

Extra’s

Sommige houtdraaibanken bieden nuttige extra’s. Deze extra’s omvatten

  • Mogelijkheid om een voorpaneel te gebruiken,
  • Chuck
  • Mogelijkheid om kopieerapparaat te monteren
  • Uitschuifbaar machinebed
  • Digitale snelheidsweergave

Niet elk werkstuk kan klassiek tussen centers gedraaid worden, dus kan een klauwplaat of faceplate nodig zijn. In deze tabel hebben we een kort overzicht gegeven van mogelijke extra’s van draaibanken en wat ze zijn. Verderop in de tekst vind je meer uitleg.

Extra Toelichting
Gezichtsplaat Voor het opspannen van grote en onregelmatig gevormde werkstukken.
Chuck Ook bekhouder genoemd. Driebekken zijn standaard voor het opspannen van ronde, drie- en zeskantige werkstukken.
Kopieerinrichting Hiermee kun je werkstukken kopiëren die al gedraaid zijn, zodat je gemakkelijk identieke werkstukken kunt maken.
Verlengbaar machinebed Hiermee kun je het werkgebied van je draaibank vergroten en langere stukken bewerken.
Digitale snelheidsweergave Een handig extraatje waarmee je de snelheid die op dat moment wordt gebruikt kunt aflezen.

De achterkant van de schijf met schroefdraad is uitgevoerd als een ringwiel, waarin 120° offset conische groeven met inwendig vierkant grijpen. De klemmende beweging van de bekken komt tot stand door met de spansleutel de rondsels te draaien. Het kan van buiten naar binnen gericht worden (uitwendige bekken voor vaste lichamen) en van binnen naar buiten (inwendige bekken voor holle lichamen). Stappen op de spanbekken vergroten het spanbereik. Staafvormige werkstukken worden door de holle werkspil naar de bekken gevoerd. Vierklauwplaten worden gebruikt om vierkante en achthoekige lichamen vast te klemmen. Gezichtsplaten zoals klauwplaten kunnen alleen gemonteerd worden als de aandrijfspindel voorzien is van een spilkopschroefdraad. Zodra de kopspil verwijderd is, kunnen de opspangereedschappen op deze schroefdraad geschroefd worden. Let er daarom bij de aanschaf van deze extra’s op dat het garen bij je machine past.

Frontplaten worden gebruikt om grote en onregelmatig gevormde werkstukken vast te klemmen en worden op dezelfde manier aan de werkspil bevestigd als de klauwplaten van de draaibank.

Interessante feiten over draaibanken

Hoe lang draait de mensheid al?

Mensen draaien al minstens 5500 jaar. Dit maakt houtdraaien tot een van de oudste ambachten in de geschiedenis. De houtdraaibank is ontstaan uit de vioolstrijkstok, waarin een verticale stok via een strijkstok wordt aangedreven. Door de wrijving en de ontstane hitte ontstond vuur. Met de draaibank was de draaias nu gewoon horizontaal en draaide niet het gereedschap maar het werkstuk. Het principe van houtdraaien is sindsdien hetzelfde gebleven, alleen de draaibank veranderde. Aanvankelijk werd de draaiende beweging voortgebracht door de hand die de vioolstrijkstok bediende.

Zo bleef er maar één hand vrij om het gereedschap vast te houden. Dit vereiste grote vaardigheid. Pas in de 13e eeuw vond de technologische sprong plaats die draaien met twee handen mogelijk maakte. Nu werd het werkstuk aangedreven met behulp van een wip. In principe werkt de wip op dezelfde manier als de vioolstrijkstok, alleen wordt hij hier aangedreven door de voet. Spoedig werd de aandrijving verder ontwikkeld, zodat het werkstuk slechts in één richting draaide. Nu kon het gereedschap voortdurend snijden. Een draaibank leek toen in principe op een oude tafelnaaimachine, die in elk goed huishouden in de vooroorlogse tijd nog een must was. In de jaren 1970 werden elektromotoren goedkoper, waardoor houtdraaien een populaire hobby werd in Europa.

Welk hout is geschikt voor houtdraaien?

Eigenlijk is elk hout geschikt voor houtdraaien. Je moet zelf ervaring opdoen met de verschillende houtsoorten. Vurenhout wordt vaak ten onrechte afgekeurd in de hobby houtdraaien. Goed gedraaid en fijn geschuurd heeft vurenhout een zeer aangenaam, zijdeachtig oppervlak dat een plezier is om aan te raken.

Elke houtsoort heeft eigenschappen die voor bepaalde doeleinden gerechtvaardigd zijn, niet alleen voor decoratie. Wat voor hout gebruikt wordt bij houtdraaien is eigenlijk hetzelfde. (Foto: Dreamset / pixabay.com)

Het is belangrijk dat je hout niet te droog is en geen scheuren vertoont, want deze stukken zullen er tijdens het draaien gemakkelijk afvallen. Nat hout is daarom het meest geschikt. Nat hout wordt meestal vers gezaagd hout genoemd. Pas echter op dat je voltooide werkstuk daarna niet te snel droogt, zodat het niet barst. Of je gezaagd hout (uit één boomstam gezaagd) of gelijmd hout (uit meerdere stukken gelijmd) kiest, bepaal je helemaal zelf. Natuurlijk kan niet alleen hout gedraaid worden. Hoorn, ivoor, amber, albast, serpentijn, plexiglas en andere kunststoffen zijn ook geschikt om te draaien. Om te beginnen zijn houtsnippers het beste. Later kun je meer gespecialiseerde houtsoorten gebruiken. Vooral van vruchtenhout kun je prachtige stukken draaien. Maar ook het duurdere walnotenhout of zelfs olijfhout is wonderwel geschikt voor je kunstwerken.

Met welke snelheid kun je het beste draaien?

Bij het draaien gaat het niet zozeer om de draaisnelheid, maar veeleer om de snijsnelheid waarmee de beitel het hout snijdt. Bij een constante snelheid is de snijsnelheid natuurlijk hoger voor grotere diameters dan voor kleine diameters. De ideale snijsnelheid ligt tussen 3 en 6 m/s. Het moet lager zijn voor hard hout vanwege de verhitting, en hoger voor zacht hout. De ideale snelheid kan berekend worden met een eenvoudige formule: Snelheid = snijsnelheid (in m/s) x 1000/radius

Welke draai-ijzers zijn er voor houtdraaimachines?

Houtdraaibeitels of draai-ijzers worden op de houtdraaibank gebruikt om draaiende stukken hout te snijden. De vorm is anders dan die van gewone beitels. Er wordt onderscheid gemaakt tussen beitels met een rechte doorsnede en buizen met een halfronde doorsnede. Er zijn echter ook een groot aantal speciale vormen, speciaal voor vrijetijdsgebruik (vormmessen). De handvatten hebben geen achterste metalen ring en zijn soms erg lang, 70 cm en meer, afhankelijk van de vorm en grootte van het blad. Vaak worden houtdraai-ijzers zonder handvat verkocht, en de handvatten worden door de houtdraaier zelf gemaakt volgens zijn eigen ergonomie en werkmethoden.

Afgezien van het juiste slijpsel, dat we in de volgende vraag behandelen, zijn de grote verschillen in prijs en kwaliteit van houtdraai gereedschap interessant. Het loont niet noodzakelijk om hier geld te besparen: Een beginnersset moet alleen gezien worden als een uitprobeerhulpmiddel. Anderzijds heeft HSS staal weliswaar een langere levensduur, maar het is alleen de moeite waard voor frequente houtdraaiers. Er zijn drie ijzers waar je niet zonder kunt. De opruwbuis in 20 tot 30 mm, een platte beitel van 18-20 mm en een vormbuis van 13 mm. Deze drie draai-ijzers variëren in prijs van 50 tot 180 euro. Als je iets kiest dat qua prijs in het midden ligt, zul je er later toch van genieten.

Hoe slijp je gereedschap voor houtdraaien?

Alle houtdraai-ijzers worden na verloop van tijd dof. Daarom is het helemaal niet het belangrijkst om peperduur gereedschap te kopen. Veel belangrijker zijn de volgende slijpgereedschappen: een eenvoudige slijpmachine met een slijpgeleider en een paar wetstenen. Een houtdraai ijzer gaat niet lang mee en als het bot is, is het niet erg leuk om ermee te draaien. Het schraapt dan gewoon meel af in plaats van fijne schaafsel. Het resultaat is een grof, ruw oppervlak dat je later moet gladstrijken. Je kunt je echter al dat schuurpapier besparen met een goede schuurbeurt. Helaas is het slijpen van een houtdraai-ijzer niet gemakkelijker dan het houtdraaien zelf! Het vergt veel oefening! Het slijpen omvat twee stappen: Eerst slijp je het ijzer, dan trek je het los, met andere woorden je ontbraamt het. Met een elektrische grinder kun je op twee manieren malen

  • Droog, met de schijf op hoge snelheid, of
  • Nat, in een waterbad, en met het wiel op lage snelheid draaiend.

Wees voorzichtig, als je snel slijpt, bestaat het gevaar dat het gereedschap te heet wordt, de moleculaire structuur in het staal verandert (het wordt blauw) en je krijgt nooit meer een goede scherpte. Als vuistregel bij het slijpen moet de breedte van de afschuining overeenkomen met 1,5 maal de gereedschapdikte plus ongeveer tien procent. Maar ook hier kan niets veralgemeend worden. Welke afschuining je uiteindelijk nodig hebt, hangt van veel factoren af, zoals of je zacht of hard hout wilt draaien.

Hoe zachter het hout, hoe scherper de snijhoek moet zijn en dus hoe langer de schuine kant. Voor beginners is het raadzaam de eerste keer het houtdraaigereedschap te laten slijpen. Dit geeft je een gevoel voor hoe scherp het gereedschap moet zijn. Het helpt je ook te zien hoe de afschuining er uit moet zien. Helaas is het niet alleen tweedehands gekocht gereedschap dat voor gebruik geslepen moet worden, want nieuwe houtdraai-ijzers hebben vaak alleen een industriële slijping. Dit is niet geschikt om mee te werken! Zelfs strijkijzers die als gebruiksklaar verkocht worden zijn vaak niet echt gebruiksklaar geslepen.

Waarom kun je me vertrouwen?

Recensies