Laatst bijgewerkt: 01-10-2021

De wereld van het werk is aan voortdurende verandering onderhevig. Digitalisering heeft een steeds grotere invloed op vooral kantoorwerk. Tot een paar jaar geleden was het gebruikelijk om al het werk in het kantoor ter plaatse te doen, maar dat is niet langer het geval.

Hier leggen we uit wat precies bedoeld wordt met het nieuwe werken, welke voordelen het heeft voor werknemers en bedrijfseigenaars en hoe het in je bedrijf ingevoerd kan worden. Want een klassieke baas-werknemer relatie bestaat niet meer in bedrijven die het Nieuwe Werken beleven, en dat is zeker een van de grootste voordelen. Plaatsonafhankelijk werk is ook mogelijk, dus als oprichter of mede-oprichter van een bedrijf kun je zeker op zoek gaan naar werknemers die in andere landen wonen en hun ervaring inbrengen.




Belangrijk om te weten

  • De wereld van het werk ondergaat fundamentele structurele veranderingen als gevolg van digitalisering, globalisering, netwerkvorming en demografische veranderingen. Deze worden Nieuw Werk genoemd. Mensen moeten hun werk als zinvol zien.
  • De vijf centrale succesfactoren zijn flexibiliteit, platte hiërarchieën, wendbaarheid, digitalisering en individualiteit.
  • Digitalisering zorgt voor effectievere en transparantere werkprocessen. Verder bepalen de werknemers zelf of in het team hun werktijden, maar ook hun prestatie- en leerdoelen, en helpen ze mee strategische doelen te ontwikkelen.

Definitie: Wat is Nieuw Werk?

In een notendop beschrijft Nieuw Werk de structurele verandering in onze werkwereld als gevolg van de verregaande digitalisering, die o.a. door Generatie Y op gang wordt gebracht.

De werkwereld verandert steeds meer als gevolg van de digitalisering. Terwijl mensen vroeger betaald werk moesten doen, is dat nu op sommige gebieden sterk veranderd. Het tekort aan geschoolde arbeidskrachten draagt daar ongetwijfeld toe bij, want veel goed opgeleide mensen kunnen nu kiezen waar ze willen werken. Bij de beslissing over een baanaanbod speelt niet alleen het te verdienen inkomen een belangrijke rol, maar ook het evenwicht tussen werk en privé-leven, de werktijden, de plaats van het werk en de activiteit in het team.

Het evenwicht tussen werk en privé-leven speelt een belangrijke rol bij het thema Het Nieuwe Werken. Tegelijk mag de vrije tijd niet verwaarloosd worden. (Foto bron: pixabay.com / JillWellington)

Nieuw Werk betekent gebruik maken van de individuele hulpbronnen van de werknemer. De term Nieuw Werk werd voor het eerst gebruikt door de Oostenrijks-Amerikaanse filosoof Frithjof Bergmann in de jaren 1980, en in 1984 stichtte hij het eerste “Centrum voor Nieuw Werk” in de Amerikaanse stad Flint.

De auteur Markus Väth gaat voor het eerst op het onderwerp in in zijn boek uit 2016 “Arbeit – die schönste Nebensache der Welt. Wie neue Arbeit unsere Arbeitswelt revolutioniert” (Hoe het nieuwe werken onze arbeidswereld revolutioneert) en plaatst het op vier pijlers. Deze omvatten een bewuste levensstijl, een bekwaamheidsmodel in de baan, een veranderingsmodel voor structuren en cultuur, en ook de discussie over de sociale rol van werk. Tegelijk pleitte hij ervoor de term “evenwicht tussen werk en privé-leven” niet langer te gebruiken, maar te vervangen door “vermenging van werk en privé-leven”. Hier is dus een vermenging van werk en leven. Vooral als je in een thuiskantoor werkt of als digitale nomade, is er vaker sprake van een vermenging van de beroepswereld en de eigen vrije tijd.

Digitalisering is een belangrijk onderdeel van Het Nieuwe Werken.

Het is wat gezamenlijk internationaal werken aan projecten in de eerste plaats mogelijk maakt, maar ook de snelle uitwisseling tussen verschillende bedrijven, freelancers, vrije beroepen, overheidsinstanties enz. Zo sturen bijna geen bedrijven of freelancers vandaag nog al hun correspondentie per brief en wachten dan dagen of weken op antwoord. Via e-mail of chat bereikt het bericht de ontvanger onmiddellijk en het antwoord laat meestal niet lang op zich wachten. Intussen kun je jezelf ook bijscholen via webinars en online cursussen. Je hoeft ook niet meer te reizen voor vergaderingen, ze kunnen net zo gemakkelijk via Skype, Zoom en andere platforms gehouden worden.

Achtergrond: Wat je moet weten over Nieuw Werk

Zoals al gezegd kwam de term Nieuw Werk voor het eerst op in de jaren 1980. In die tijd dacht Bergmann na over de werkwijzen in de landen van het Verdrag van Warschau en in de NAVO en vergeleek ze met elkaar. Hij kwam onder meer tot de conclusie dat het werk meer afgestemd moest worden op de individuele kennis en vaardigheden van elke werknemer.

Welke methoden worden in het Nieuwe Werken gebruikt en welke veranderingen zijn er in de wereld van het werk?

Voor veel bedrijven brengt het Nieuwe Werken een grote verandering teweeg. Terwijl vele vroeger hiërarchisch waren, is dit nu al een paar jaar aan het veranderen. Nu zijn de ontplooiing van het potentieel van de werknemers, flexibele werkregelingen, het evenwicht tussen werk en privé-leven of de combinatie van werk en privé-leven, flexibele werkregelingen en ook de betrokkenheid van de werknemers bij de beslissingen van het bedrijf belangrijke criteria. Bedrijven die in de toekomst willen overleven, moeten snel werk maken van Nieuw Werk, want alleen zo kunnen ze op lange termijn goede werknemers vinden en ze langer bij het bedrijf houden. Ook de productiviteit en de innovatiekracht nemen toe.

Bedrijven die Het Nieuwe Werken al hebben ingevoerd, profiteren van een effectievere samenwerking tussen de werknemers door het gebruik van digitale hulpmiddelen, clouds en netwerken onder elkaar.

Verder vertrouwen ze op agile werkmethoden zoals Scrum en Design Thinking. Op die manier bereiken ze een grotere efficiëntie door projectbeheer in korte intervallen, dagelijkse stand-up vergaderingen, maken ze experimenteren mogelijk, werken ze klantgericht en versnellen ze werkprocessen door bijvoorbeeld chats in plaats van e-mails. Tegelijk worden alle relevante belanghebbenden bij het project betrokken, worden nieuwe innovatieve ideeën in praktijk gebracht, enz.

Welke rol speelt digitalisering in Nieuw Werk?

Digitalisering speelt een belangrijke rol in Nieuw Werk. Zonder netwerken zou het niet mogelijk zijn gegevens in internetwolken te stoppen en ze dan te laten raadplegen en verwerken door elke medewerker die de juiste toegangseisen heeft. Alleen de technische uitrusting maakt het mogelijk om niet alleen op de werkplek ter plaatse te werken, maar ook vanuit het thuiskantoor, onderweg of vanuit coworking ruimtes, en om toegang te krijgen tot de gegevens die daarvoor nodig zijn.

Coworking spaces bieden werknemers de gelegenheid elkaar te ontmoeten en samen aan projecten te werken. (Image source: unsplash.com / Brooke-Cagle)

Natuurlijk kun je in tijden van digitalisering ook visueel met elkaar in contact komen en ideeën uitwisselen. Platforms als Skype en Zoom kunnen hiervoor gebruikt worden. Hier zie je je gesprekspartner tijdens de ontmoeting en kun je tijdens het gesprek al eerste conclusies trekken.

Hier leren zelfs schoolkinderen nieuwe technologieën gebruiken en zijn ze vaak verder dan veel volwassenen. Als de mogelijkheden van de kinderen bevorderd worden door tablets, laptops en co. niet alleen voor spelletjes of sociale media te gebruiken, maar ook zelf toepassingen te ontwikkelen, kleine video’s te maken en die onder begeleiding te bewerken, maar ook uitleg te geven over de onderzoeksmogelijkheden op het Internet, online bankieren en nog veel meer, kunnen ze daarna zelf hun kennis uitbreiden door ze uit te proberen. Hetzelfde geldt voor virtual reality (VR).

Wat zeggen studies over Nieuw Werk?

De meeste studies beginnen met te kijken naar de ontwikkeling van betaald werk, hier vooral naar de status van de betrokkenen naar zinvolheid en vrijwilligheid en naar experimenteel werk. Ze gaan ook in op het feit dat netwerken, zelfleiderschap en transparantie steeds belangrijker worden. Digitalisering speelt hierbij een belangrijke rol, want die maakt internationaal netwerken en werken in de eerste plaats mogelijk. Het maakt nieuwe vormen van werk mogelijk en laat verschillende nieuwe manieren van flexibilisering zien. Flexibele werktijden en telewerken zijn bij lange na niet meer voldoende. Digitalisering maakt echter nieuwe werkmethoden mogelijk, zoals projectwerk dat niet noodzakelijk ter plaatse hoeft te worden uitgevoerd. De studies gaan echter ook in op de eisen die werknemers kunnen stellen.

Helaas zijn er nog niet al te veel studies over Nieuw Werk. Maar er zijn zeker een groter aantal onderzoekers die zich al aan dit onderwerp gewijd hebben. Eén studie, bijvoorbeeld, werd uitgevoerd door de Fraunhofer IAO en is getiteld “New Work – Best Practices and Future Models: Shaping Tomorrow’s Work Today”. Het is uitvoerig gewijd aan het beheer, maar ook aan het ontwerp en de voor- en nadelen van het Nieuwe Werken.

Vanessa Jobst-Jürgens werkte ook aan een studie over het thema Nieuw Werk. Daarin vergelijkt ze de generaties babyboomers, X, Y en Z met elkaar, gaat in op hun verwachtingen van het Nieuwe Werken en vooral op hun wensen voor de werkplek, maar vermeldt ook welke generaties zich eerder in een vaste baan zullen wanen.

Intussen heeft de Bertelsmann Stichting ook een studie gepubliceerd over het onderwerp “New Work: Exploiting Potential – Avoiding Stumbling Blocks”. Een gids voor regelgevende grenzen en mogelijkheden”. Het heeft onder andere ook te maken met freelancers die niet permanent voor een bedrijf willen werken maar liever zelfstandig zijn. Ze behandelt ook de thema’s arbeidstijd, zelfgeorganiseerde teams, digitale innovatie-eenheden, de plaats van het werk en het nieuwe werken in collectieve arbeidsovereenkomsten.

Wat zijn de kritieken op het Nieuwe Werken?

De belangrijkste kritiek is het gebrek aan persoonlijk contact tussen de werknemers als ze niet plaatselijk bij elkaar zitten maar over heel Europa werken. Als de werknemers over de hele wereld werken, is het door het tijdsverschil niet altijd mogelijk om op dezelfde tijd te werken. In elk geval moeten werkgevers die op het Nieuwe Werken vertrouwen mogelijkheden scheppen voor werknemers om privé met elkaar te communiceren. Dat kan bijvoorbeeld een videogesprek via Skype zijn of een online vergadering via Zoom die op vaste tijden wordt belegd.

Sommige werknemers vinden het aanvankelijk moeilijk om routine in hun thuiskantoor te brengen. In dit geval is het zinvol om bepaalde structuren op te zetten. Dat kan bijvoorbeeld een korte online bijeenkomst ‘s morgens zijn, waar de taken voor de dag verdeeld worden en doelen worden gesteld.

Het thuiskantoor kan een grote verrijking zijn voor de werknemers en het bedrijf. Maar er kunnen ook problemen zijn zoals frustratie, boosheid of gebrek aan motivatie. Sommige mensen hebben ook moeite met het gebrek aan dagelijkse routine. (Beeldbron: pixabay.com / lukasbieri)

Een ander probleem is natuurlijk de technische afhankelijkheid. Als er een server- of stroomstoring is, komt het werk voorlopig tot stilstand. In het bedrijf ter plaatse kunnen andere taken overgenomen worden terwijl de storing gerepareerd wordt; dit is minder mogelijk in een thuiskantoor of coworking ruimte.

Door de flexibele werktijden komt het vaak voor dat een werknemer veel langer werkt dan ter plaatse het geval zou zijn. Sommige mensen gaan zelfs ‘s avonds achter de computer zitten om een probleem op te lossen. Om ervoor te zorgen dat dit de uitzondering blijft, moeten passende afspraken gemaakt worden en schriftelijk vastgelegd worden.

Hoe kan ik mijn bedrijf transformeren met Nieuwe Werkmethoden?

Het Nieuwe Werken kan niet slechts gedeeltelijk ingevoerd worden, maar moet helemaal een bedrijfsfilosofie worden, anders is het tot mislukken gedoemd. Het is dus niet voldoende om alleen methoden, technische apparatuur of kantoorinrichting te veranderen. Alleen wanneer de bedrijfscultuur, de organisatie en de technische uitrusting op elkaar afgestemd zijn en op elkaar voortbouwen, zal deze manier van werken tot succes leiden. Om dit te bereiken is professionele steun van een adequaat opgeleide coach van groot nut. Natuurlijk vergt verandering ook geduld en de medewerking van alle medewerkers. Het eerste wat je moet doen is het enthousiasme van de werknemers opwekken en hen de toegevoegde waarde laten zien. Misschien kunnen ze zelf een paar voorbeelden bedenken van hoe ze het dagelijkse leven in de onderneming beter kunnen digitaliseren en vereenvoudigen.

In elk geval kan de invoering van Nieuw Werk, vooral in bestaande bedrijven, niet overhaast worden. Het is zinvol om stap voor stap te werk te gaan. In het begin kan de onderneming bijvoorbeeld op losse dagen een kantoor aan huis inrichten. Als alles goed geregeld is, kan het thuiskantoor verlengd worden tot twee of drie dagen voor de omschakeling voltooid is, als dat mogelijk is. De onderneming heeft ook de mogelijkheid om platforms aan te bieden waartoe de werknemers niet alleen in het plaatselijke kantoor toegang hebben, maar ook in het thuiskantoor of als digitale nomaden. Ze kunnen dan de nodige informatie van dit platform krijgen. In het begin kunnen individuele bijeenkomsten virtueel gehouden worden en deze variant kan later uitgebreid worden. Dit bespaart veel tijd en geld (reiskosten, verblijf, enz.) in vergelijking met plaatselijke bijeenkomsten.

In-company training is een must voor Nieuwe Werkmodellen, zodat alle werknemers de nieuwe processen kunnen begrijpen en toepassen. (Image source: 123rf.com / Cathy Yeulet)

In-company opleidingen over digitalisering moeten worden aangeboden, zodat de werknemers zich regelmatig kunnen bijscholen. Tegelijk moet hen gewezen worden op mogelijkheden om zelf verder op te leiden, zodat ze nog beter voorbereid zijn op de processen van het Nieuwe Werken. We begeleiden je bedrijf graag bij de invoering van Nieuw Werk en zullen ook later beschikbaar zijn als contactpersoon.

Conclusie

Het Nieuwe Werken is erop gericht de individuele hulpbronnen van de werknemers beter te benutten en platte hiërarchieën te creëren. De baas van het bedrijf is hier meer een moderator of coach, behandelt zijn werknemers als gelijken en staat hen toe hun werktijden individueel te kiezen, bijvoorbeeld. Op veel plaatsen wordt het werk gedaan in kleine teams die zelf van tevoren hun doelen bepalen. Om vrouwelijke werknemers te behouden, is het gunstig gezinsvriendelijke werktijden in te stellen. Het zou bijvoorbeeld zinvol zijn om deze werknemers flexibele werktijden of deeltijdwerk aan te bieden.

Vooral in tijden van globalisering neemt ook de digitalisering toe. Bedrijven zijn internationaal genetwerkt, hebben filialen in verschillende landen of werken met elkaar samen. Nieuw Werk versterkt de samenwerking nog meer, mensen wisselen informatie uit over projecten en zo kunnen concurrenten partners worden.

De werknemers van het bedrijf profiteren van talrijke werkfaciliteiten, kunnen – afhankelijk van de werkgever – met elkaar communiceren van thuis uit, in een coworking ruimte of van overal ter wereld, en aan gezamenlijke projecten werken. Tegelijk kunnen ze verder kijken dan hun eigen horizon en kunnen nieuwe ideeën de zaak binnenstromen. Want een werknemer uit Australië, India, Zuid-Afrika, Brazilië of Rusland brengt gegarandeerd meer kennis en ervaring mee, waarvan iedereen profiteert.

Beeldbron: unsplash /NEW DATA SERVICES

Waarom kun je me vertrouwen?

Recensies