Laatst bijgewerkt: 29-09-2021

Zachte vaardigheden worden steeds belangrijker in het beroepsleven en zijn essentieel voor een steile loopbaan en leercurve. Terwijl zulke vaardigheden in het verleden altijd onderschat werden, worden ze nu voor aanwervers steeds belangrijker en zijn ze vaak de sleutel tot succes. Harde vaardigheden alleen zijn al lang niet meer voldoende om een bedrijf naar de top te brengen en resultaten van hoge kwaliteit te bereiken.

In dit artikel willen we je meer inzicht geven in de wereld van de zachte vaardigheden en je precies laten zien welke kwaliteiten voor je loopbaan bijzonder belangrijk zijn. Bovendien laten we je zien hoe je zelfs enkele zachte vaardigheden kunt leren en toepassen door middel van specifieke oefeningen.

Belangrijk om te weten

  • Zachte vaardigheden, in tegenstelling tot harde vaardigheden, zijn je persoonlijke, sociale en methodologische competenties die met je karakter te maken hebben en daarom moeilijker te bewijzen zijn.
  • De belangrijkste zachte vaardigheden voor ondernemers zijn teamwork, emotionele intelligentie, creativiteit, aanpassingsvermogen en tijdbeheer.
  • Je kunt ook soft skills leren door middel van verschillende oefeningen en ze uiteindelijk prachtig gebruiken voor je professionele succes.

Definitie: Wat zijn zachte vaardigheden?

Zachte vaardigheden zijn je sociale, persoonlijke en methodologische vaardigheden. Het zijn achterstallige kwalificaties die moeilijker te bewijzen zijn dan, bijvoorbeeld, je harde vaardigheden.

Zachte vaardigheden zijn als het ware karaktereigenschappen, die niet met certificaten bewezen kunnen worden en alleen aangetoond kunnen worden in je omgang met andere mensen en je gedrag in het algemeen.

Maar bovenal worden ook zachte vaardigheden steeds belangrijker in het beroepsleven en vormen ze een centraal aanwervingscriterium, dat vaak zelfs verder gaat dan beroepsgeschiktheid. Zoals reeds beschreven, kunnen zachte vaardigheden in drie verschillende gebieden verdeeld worden

  • Sociale vaardigheden
  • Persoonlijke bekwaamheid
  • Methodische bekwaamheid

Je sociale vaardigheden omvatten alle vaardigheden die belangrijk zijn in de omgang met andere mensen. Dit is in de eerste plaats gericht op communicatie en samenwerking, die interactie met anderen succesvol maken.

Persoonlijke competenties zijn vaardigheden in het omgaan met jezelf, d.w.z. zelfbewustzijn, zelfreflectie of zelfkritiek. Tenslotte zijn er je methodologische competenties, die je helpen om taken op te lossen en harde vaardigheden te verwerven. Dat zijn in het bijzonder zelfdiscipline en een hoge frustratietolerantie.

Zelfdiscipline en frustratietolerantie zijn belangrijke sociale vaardigheden. (Image source: pixabay.com / punttim)

Wat is het verschil tussen zachte vaardigheden en harde vaardigheden?

In tegenstelling tot je zachte vaardigheden verwijzen harde vaardigheden naar je beroepscompetenties, zoals je schooldiploma, je universitair diploma, of je opleiding en bijscholing. Deze vaardigheden werden je aangeleerd tijdens je school- en beroepsloopbaan en zijn belangrijk om in een bepaald beroep te kunnen werken.

Deze beroepsspecifieke vaardigheden kunnen gemakkelijk geverifieerd worden met documenten zoals referenties of getuigschriften. Zachte vaardigheden daarentegen zijn overkoepelende competenties die je nodig hebt, ongeacht je beroep, en die altijd op dezelfde manier zullen blijven bestaan.

Harde vaardigheden veranderen voortdurend – door de vooruitgang is steeds nieuwe kennis nodig, en bijscholing is belangrijk om altijd bij de tijd te zijn. Zachte vaardigheden daarentegen lopen je hele loopbaan door en veranderen niet.

Achtergrond: Wat je moet weten over zachte vaardigheden

Zoals we al hebben uitgelegd, worden zachte vaardigheden steeds belangrijker voor professioneel succes. Maar waarom is dat? En welke zachte vaardigheden zijn voor recruiters bijzonder belangrijk? Dit zijn enkele van de vragen die we in dit hoofdstuk zullen beantwoorden. We laten je ook zien welke zachte vaardigheden er bestaan en welke voor bepaalde beroepen meer of minder belangrijk zijn.

Welke zachte vaardigheden zijn er in het algemeen?

Er is een hele reeks van zachte vaardigheden, die natuurlijk van elkaar verschillen naargelang de drie gebieden. Het zou beslist buiten het bestek van dit artikel vallen om je te vertellen welke zachte vaardigheden er allemaal zijn. We willen je echter een klein inzicht geven in de belangrijkste vaardigheden, zodat je beter kunt begrijpen wat er precies bedoeld wordt met zachte vaardigheden.

Hier sommen we de belangrijkste zachte vaardigheden op binnen de drie gebieden die we hierboven al meer in detail hebben toegelicht. De lijst heeft geen rangorde die afzonderlijke vaardigheden meer of minder belangrijk maakt.

  • Sociale vaardigheden : communicatieve vaardigheden, empathie, kennis van de menselijke natuur, kritisch vermogen, vermogen om met conflicten om te gaan, assertiviteit, bereidheid tot integratie, vermogen om in een team te werken
  • Persoonlijke competenties: vermogen om onder druk te werken, zelfvertrouwen, stressbestendigheid, verantwoordelijkheidsgevoel, nieuwsgierigheid, motivatie, flexibiliteit, inzet, ambitie, zelfdiscipline, zelfreflectie
  • Methodologische bekwaamheid: organisatorische vaardigheden, probleemoplossend vermogen, zelfmanagement, mediavaardigheid, presentatietechnieken

Het is echter belangrijk te weten dat alle zachte vaardigheden en gebieden in elkaar overgaan en niet helemaal van elkaar gescheiden kunnen worden. De ene vaardigheid komt de andere altijd ten goede. Om bijvoorbeeld een presentatie te geven, moet je ook zelfverzekerd en communicatief zijn. Het vermogen om in een team te werken vereist altijd inzet en zelfreflectie.

Teamwork is een vaardigheid die ook voor je beroepsleven heel belangrijk kan zijn. (Image source: pixabay.com / StockSnap)

Waarom zijn zachte vaardigheden zo belangrijk voor professioneel succes?

Zoals we hierboven al uitlegden, zijn zachte vaardigheden vaak nog belangrijker dan je harde vaardigheden. In de wereld van het werk zijn er steeds meer aanpassingen die van je vergen dat je verandert en je kennisbasis uitbreidt.

De nieuwe werkfilosofie, digitalisering of de VUCA wereld scheppen voortdurend nieuwe uitdagingen en kansen voor bedrijven. Tegelijk bestaan ook daarbuiten zachte vaardigheden, die op alle gebieden van samenwerking van cruciaal belang zijn. Want alleen dan zullen ook inkomsten genererende resultaten bereikt worden.

Wat zijn de belangrijkste zachte vaardigheden voor HR professionals en recruiters?

Ongeacht de bedrijfstak en de baan waarop je solliciteert, zijn er altijd dezelfde zachte vaardigheden die voor recruiters en bedrijven het belangrijkst zijn bij het selecteren van geschikte kandidaten.

Bovendien blijven die bijna altijd dezelfde en veranderen ze zelden, want de vijf vaardigheden die we nu gaan opnoemen zijn bijzonder cruciaal voor ondernemerssucces in Duitsland

  • Vermogen om in een team te werken
  • Emotionele intelligentie
  • Creativiteit
  • Aanpassingsvermogen
  • Tijdbeheer

Vanuit een mondiaal perspectief bestaan dezelfde zachte vaardigheden, maar in plaats van goed tijdbeheer is overtuigingskracht belangrijker.

Welke zachte vaardigheden zijn belangrijk voor je baan en loopbaan?

Tenslotte zijn er voor je baan of loopbaan ook individuele zachte vaardigheden die op dit gebied van het leven bijzonder belangrijk zijn. In vakkringen worden zulke vaardigheden zelfs business skills genoemd. Er zijn er verschillende, en ondernemers hechten er veel belang aan in hun werknemers.

Communicatieve vaardigheden

Communicatieve vaardigheden zijn bijzonder belangrijk. Goede communicatie verbetert het teamwerk en levert kwalitatief betere resultaten op. Communicatie betekent echter niet spraakzaam zijn, maar wel je ideeën en doelen duidelijk en beknopt overbrengen, terwijl je ook ruimte geeft aan de mening van anderen.

Communiceren betekent ook luisteren, een van de sociale vaardigheden die mensen vaak het moeilijkst vinden, maar die bedrijven beschouwen als een van de belangrijkste voor succesvol werk.

Veerkracht

Je zenuwen niet verliezen in stressvolle situaties op het werk is ook een zakelijke vaardigheid waaraan werkgevers prioriteit geven. Voor hen betekent een hoge mate van veerkracht dat je je taken ondanks onvoorziene gebeurtenissen betrouwbaar afwerkt en geen resultaten van mindere kwaliteit aflevert omdat je gestrest bent.

Charisma

Als je charisma hebt, heb je veel geluk, want het is een gave die moeilijk te leren is. Charisma betekent dat je de mensen om je heen kunt boeien, inspireren, motiveren en overtuigen zonder arrogant of overheersend over te komen.

Zelf-initiatief

Zelf-initiatief is natuurlijk een van de belangrijkste eigenschappen voor veel personeelsmanagers, want het betekent altijd dat je zelfstandig aan je taken werkt en ook nieuwe ideeën inbrengt. Mensen die een hoge mate van initiatief hebben nemen snel beslissingen en nemen verantwoordelijkheid voor hun daden. Dit is dus een onmisbare kwalificatie, vooral voor managers.

Interculturele competentie

Vooral in tijden van globalisering en dergelijke is deze zachte vaardigheid steeds meer gevraagd, zodat je je altijd zelfverzekerd kunt gedragen en ook goed kunt opschieten met mensen uit andere culturen. Deze kwaliteit is ook onmisbaar voor zakenreizen naar verre landen. Omgaan met andere culturen en je dienovereenkomstig gedragen tegenover je tegenhanger is immers heel belangrijk, niet alleen in het beroepsleven.

Interculturele competentie is vooral belangrijk in beroepen waarin je in een internationale omgeving werkt. (Image source: 123rf.com / Dmitrii Shironosov)

Aanpassingsvermogen

Als je aanpassingsvermogen hebt, kun je nieuwe situaties en uitdagingen zonder problemen aan. Dit is vooral essentieel in het beroepsleven, omdat we vaak starre gedragspatronen volgen die geen ruimte laten voor verandering. Maar veel situaties, vooral op het werk, vereisen een zekere flexibiliteit in eigen denken en handelen om ondanks onvoorziene veranderingen toch goede resultaten te leveren en oplossingsgericht te werken.

Assertiviteit

Aanvankelijk zal deze zachte vaardigheid in de lijst je een beetje vreemd voorkomen, want je moet voorkomen dat je je eigen mening in het geniep laat gelden. Dat is helemaal niet wat assertiviteit inhoudt. Het gaat er veeleer om je interesses en doelen overtuigend over te brengen en er anderen mee te inspireren. Toch moet je ook andere meningen respecteren en kritiek aanvaarden.

Welke zachte vaardigheden moet ik in mijn sollicitatie vermelden?

Je moet je zachte vaardigheden niet verwaarlozen bij het schrijven van je sollicitatie, want deze vaardigheden worden steeds belangrijker voor recruiters. Bovendien zijn niet voor elk beroep dezelfde vaardigheden van belang.

Je eerste stap moet dus zijn om de personeelsadvertentie grondig te analyseren en de vereiste zachte vaardigheden in je sollicitatiebrief op te nemen. Als je daar geen specifieke informatie vindt, zoek dan op internet naar vaardigheden die voor je baan van belang zijn en vermeld ze in je sollicitatie. Het is het beste een combinatie van beide te vinden om meer inzet voor de baan te tonen.

Schrijf tenslotte in een tweede stap op welke zachte vaardigheden je aan jezelf zou toeschrijven. Vraag het ook aan vrienden en familie en zoek voorbeelden die deze vaardigheden ondersteunen. Iedereen kan immers beweren dat hij een teamspeler is of communicatief vaardig, want zoals ik al zei, zijn zachte vaardigheden moeilijker te bewijzen.

Als algemene regel geldt: minder is meer. Vermeld niet al je zachte vaardigheden in je sollicitatie, maar concentreer je op de belangrijkste kwaliteiten die voor de baan van belang zijn. Verder is eerlijkheid het aller-aller-allerbelangrijkste. Je zult immers in de baan je zachte vaardigheden moeten bewijzen en vaak zelfs op de proef gesteld worden tijdens het sollicitatiegesprek.

Oefenen van zachte vaardigheden: Oefeningen en doeltreffende tips

Als je nu al gemerkt hebt dat een of andere vaardigheid nog verbetering behoeft, hoef je je geen zorgen te maken, want met een paar oefeningen en tips kun je ook een aantal zachte vaardigheden leren. In dit hoofdstuk willen we je laten kennismaken met een paar oefeningen die je ook in het dagelijks leven kunt gebruiken. Om dit te doen doorloop je praktisch drie stappen

  • Zelfreflectie: Wat zijn je zwakke punten? Maar welke zachte vaardigheden zijn belangrijk voor je baan?
  • Evaluatie: Wat kun je verbeteren? Welke doelen zijn realistisch? Hoe kun je de oefeningen uitvoeren?
  • Training: Laten we tenslotte beginnen met het trainen van je gekozen zachte vaardigheden.

Om te beginnen: Natuurlijk leer je zulke vaardigheden niet van de ene dag op de andere en je zult jezelf er vaker aan moeten herinneren dat je moet leren. Maar het zal zeker de moeite waard zijn.

Learning by Doing

Zoals met veel dingen in het leven is leren door te doen de meest succesvolle methode om bepaalde vaardigheden te verwerven. Of het nu in het dagelijks leven is of op het werk, veel vaardigheden kunnen in veel situaties aangescherpt worden. Je kunt bijvoorbeeld gemakkelijk communicatie oefenen door actief deel te nemen aan gesprekken, maar ook door aandachtig te luisteren.

Toon waardering voor anderen en geef bewust aardige complimenten aan je medemensen. Toon empathie en probeer je altijd in de schoenen van de ander te verplaatsen en zijn manier van denken te begrijpen als je met elkaar praat. Probeer gewoon zo vaak mogelijk aan je zwakke punten te werken en leer bewust nieuwe sleutelvaardigheden in het dagelijks leven waar je je vroeger misschien niet zo gemakkelijk mee voelde.

Empathie kan tot op zekere hoogte geleerd worden. Het kan je niet alleen in je privéleven helpen, maar ook in je beroepsleven. (Image source: 123rf.com / Aleksandr Davydov)

Vervolgonderwijs

Er zijn nu al verschillende cursussen en vervolgopleidingen die zich ook specialiseren in het uitbreiden van zachte vaardigheden. Bedrijven integreren ook steeds meer cursussen om de belangrijkste vaardigheden van hun werknemers te ontwikkelen. Maak zeker gebruik van zulke aanbiedingen, want ze zullen je op geen enkele manier schaden. Je professionele en privé-ontwikkeling hangt immers in de eerste plaats af van de ontwikkeling van je zachte vaardigheden.

Anderzijds hoeft het niet altijd bijscholing te zijn in de vorm van een cursus. Je kunt ook nieuwe taken op je nemen voor je heel persoonlijke vorming, zoals projectmanagement of heel klassiek deelnemen aan verschillende werktaken die een goede teamgeest vereisen.

Conclusie

Je moet in elk geval over bepaalde zachte vaardigheden beschikken, want zonder die kun je tegenwoordig de recruiter gewoon niet meer overtuigen. Als je gemerkt hebt dat je de ene of de andere vaardigheid niet beheerst, kun je die later toch leren met onze oefeningen en tips. Dit mag geen hindernis zijn die je bij de sollicitatieprocedure steeds op de hitlijst zet.

Je hoeft niet over alle zachte vaardigheden te beschikken, want iedereen heeft verschillende sterke en zwakke punten. Concentreer je daarom altijd op de top 5 die we je voor het werkzame leven hebben laten zien en zoek van tevoren uit welke andere vaardigheden voor je droombaan vereist zijn.

Beeldbron: 123rf.com / Viacheslav Iakobchuk

Waarom kun je ons vertrouwen?

Recensies