Laatst bijgewerkt: 27-09-2021

Het juiste beroep vinden is niet gemakkelijk, de keuze is gewoon te groot. Talrijke opleidings- en studiecursussen, mogelijkheden voor bijscholing of een zijwaartse intrede in een geheel nieuw beroepsveld maken dit ruime aanbod tot een ware keuzemogelijkheid. Veel beroepen veranderen, er ontstaan nieuwe beroepen, digitalisering en globalisering sturen deze vooruitgang meer en meer. Maar wat is uiteindelijk het meest geschikt voor mij? Welk beroep past bij mij, mijn interesses en mijn sterke kanten? Moet ik liever een leerlingschap doen of na school studeren? Wat is dan toch de volgende stap?

Loopbaanstarters stellen zich al deze vragen voor ze uiteindelijk een keuze moeten maken voor een vakgebied. Dit proces kan zelfs jaren duren, de beroepswereld is te ingewikkeld en er staan te veel mogelijkheden open voor sollicitanten. Niettemin zijn er een paar tips en keuzehulpen die je bij je keuze kunnen helpen en die we je in dit artikel in meer detail laten zien.




Belangrijk om te weten

  • Loopbaankeuze is een individueel proces waarbij persoonlijke interesses, vaardigheden en kennis en aspiraties in de keuze worden betrokken en men op basis van deze factoren een beslissing neemt,
  • Loopbaankeuze wordt vooral beïnvloed door persoonlijke en sociale factoren, maar heeft ook te maken met het opleidingsniveau en met de loopbaan- en ontwikkelingsmogelijkheden van de afzonderlijke beroepsvelden.
  • Loopbaanbeurzen, carrièredagen, het uitzendbureau of het volbrengen van verschillende stages kunnen bijzonder nuttig zijn bij het kiezen van een beroep.

Achtergrondinformatie: Wat je moet weten over het kiezen van een loopbaan

Ledereen moet op een bepaald moment in zijn leven een loopbaan kiezen. Maar welke loopbaan is de juiste voor mij? Hoe kom ik erachter wat ik leuk vind om te doen en welke van mijn sterke punten het beste bij welke bedrijfstak passen?

Om je te helpen beslissen en je bij je beroepskeuze te steunen, beantwoorden we deze vragen en meer in de volgende hoofdstukken.

Wat kan je beroepskeuze beïnvloeden?

Wat wil je worden? Ouders stellen deze vraag vaak aan hun kinderen als ze nog kind zijn. Meestal hebben ze ook een heel precies idee van het beroep dat ze in de toekomst willen uitoefenen. Maar uiteindelijk kiezen jongvolwassenen zelden voor dit beroep, want er zijn veel factoren die de beroepskeuze beïnvloeden en die zowel van jezelf als van invloeden van buitenaf op je beslissing afkomen.

Het kiezen van een loopbaan is een lang proces dat door veel factoren beïnvloed wordt. (Beeldbron: 123rf / gregandrebecca)

Eerst zijn er de persoonlijke factoren. Dat zijn bijvoorbeeld je geschiktheid voor een beroep, je sterke en zwakke punten, karaktereigenschappen en je eigen idee van je droombaan. Deze factoren kunnen veel beroepen bij voorbaat uitsluiten, maar het zijn vooral je sterke en zwakke punten die bepalen welk beroep geschikt voor je is.

Ook sociale factoren hebben een zeer grote invloed op het besluitvormingsproces. Daartoe behoren je familie en vrienden, maar ook je school- of beroepsopleiding. Ook de klasse en het beroep van je ouders spelen een belangrijke rol. Vaak kiezen jongvolwassenen hetzelfde beroep als hun ouders of willen ze in een soortgelijke bedrijfstak werken.

Naast persoonlijke sterke en zwakke punten wordt de keuze van het juiste beroep het sterkst beïnvloed door de opleiding. Het cijfergemiddelde en de kansen op de arbeidsmarkt en de vacatures zijn natuurlijk doorslaggevend voor de verdere gang van zaken.

Loopbaan- en ontwikkelingsmogelijkheden spelen ook een steeds belangrijkere rol voor sollicitanten, want het beroep moet niet alleen leuk en plezierig zijn, maar ook de best mogelijke vooruitzichten bieden op een hoog salaris of een hoge functie.

Hoe kom ik erachter welk beroep bij me past?

Om uit te vinden welke baan het beste bij je past, kun je beginnen met het beantwoorden van een paar vragen. Deze brengen je door zelfanalyse dichter bij het juiste beroep, want voor je uitzoekt wat je wilt worden, moet je weten wie je eigenlijk bent.

Allereerst zijn dit vragen die betrekking hebben op je persoonlijke talenten, want die kunnen al veel beroepen uitsluiten of je op de shortlist trekken. Dan moet je ook nadenken over je ideeën over je droombaan.

Vaardigheden en talenten

Zoals reeds uitgelegd kunnen je talenten sommige beroepen al op de shortlist zetten. Je moet daarom de volgende vragen beantwoorden

  • Waar ben je goed in?
  • Op welke gebieden kun je snel verbeteren?
  • Wat zijn je interesses?
  • Waar geniet je het meest van?

Je toekomstige baan moet uiteindelijk bij je persoonlijkheid passen, zodat je je enerzijds professioneel kunt ontwikkelen, maar anderzijds ook meer tevreden kunt zijn.

Want als je geen ruimte voor ontwikkeling ziet en de taken van je baan helemaal niet overeenkomen met wat je je eigenlijk voorstelde, zul je na verloop van tijd ongelukkig worden en niet meer voor de volle 100 procent staan achter wat je doet.

Ideeën over de baan

Niet iedereen heeft dezelfde ideeën over zijn droombaan. Sommigen werken graag in een team en hebben de uitwisseling nodig om productiever te zijn. Anderen zijn graag op zichzelf en hebben stilte nodig om geconcentreerd te zijn.

Sommige mensen staan open voor reizen en wisselende locaties, anderen zijn aan huis gebonden en willen op één centrale plaats werken. Dus wat stel je je voor als je denkt aan je professionele toekomst?

  • Hoe moeten de werkomstandigheden zijn?
  • Hecht je waarde aan een steile loopbaan?
  • Hoe moeten je werktijden zijn?
  • Is een hoog salaris belangrijk voor je?
  • Ambieer je op een gegeven moment een managementfunctie?

Natuurlijk spelen de thema’s loopbaan en persoonlijke ontwikkeling tegenwoordig een steeds belangrijkere rol – zowel voor sollicitanten als voor bedrijven. Wees daarom duidelijk over waar je beroepsmatig heen wilt en wat je doelen zijn. Je moet vooral uitzoeken wat voor jou het belangrijkst is als het om je droombaan gaat.

Belang van werk

Net zoals de ideeën van mensen over hun droombaan verschillen, zo ook de doelen die ze in hun werk willen bereiken.

Een baan betekent niet voor iedereen hetzelfde, en het belang ervan in het leven kan sterk variëren. Het is belangrijk dat je voor jezelf uitzoekt hoeveel ruimte je aan je baan wilt geven en wat je persoonlijk verstaat onder het woord “baan”.

Wat wil je met je werk bereiken? Is het voor jou voldoende om de kost te verdienen met een vast salaris of is je persoonlijke ontwikkeling ook belangrijk voor je? Heb je succes in je werk nodig om persoonlijk gelukkiger te zijn of is je werk slechts een middel om een doel te bereiken?

Ideeën over de toekomst

Ook al is deze vraag voor veel mensen in het sollicitatiegesprek erg moeilijk, je moet er toch een antwoord op vinden. Want je beroepskeuze hangt er evenzeer van af als van de andere factoren.

Wat wil je over vijf of tien jaar bereikt hebben? Het belangrijkste is gewoon het doel, dat je steeds voor ogen moet houden, zodat je niet van je pad afdwaalt.

Bovendien bieden veel beroepen een steilere leercurve dan andere. Evenzo zijn de kansen op promotie en verdiensten niet in elke bedrijfstak hetzelfde. Daarom moet je weten waar je heen wilt, om de juiste baan te kunnen kiezen.

Bovenal moet je duidelijk zijn over hoe je persoonlijke toekomst buiten het werk er uit moet zien. Wil je een gezin stichten en huiselijk worden? Ben je meer een vrije geest, altijd op zoek naar nieuwe uitdagingen?

Dit kan ook je beroepskeuze sterk beïnvloeden. Gezinsmensen zullen eerder afwijzend staan tegenover een baan waarin ze veel onderweg zijn en bijna nooit thuis.

Ga ik liever naar de universiteit of doe ik een leerlingschap?

Bij het kiezen van een loopbaan worden schoolverlaters eerst geconfronteerd met de vraag: opleiding of studie? Beide opties hebben natuurlijk hun voor- en nadelen. Maar aan de ene kant hangt de beslissing af van je cijfers en je opleidingsniveau, en aan de andere kant van het beroep dat je ambieert.

Voor sommige beroepen is een diploma vereist, maar voor andere is een leerlingschap volkomen voldoende en krijg je toch een steile ontwikkelingscurve. Als je dokter wilt worden, bijvoorbeeld, is het van essentieel belang een studie te volgen.

Voor mediavormgevers kan een leerlingschap, gevolgd door een studie, als eerste lonend zijn, want de praktische relevantie van de opleiding in dergelijke beroepen is een groot voordeel.

Een basisvraag om je te helpen beslissen is eenvoudig: Theorie of praktijk? Aan welke geef je de voorkeur? Wil je meteen met je loopbaan beginnen en je eerste geld verdienen, of streef je naar een hoger opleidingsniveau en ben je bereid tot later te wachten om praktijkervaring op te doen?

De meeste studieprogramma’s zijn erg op theorie gebaseerd en worden daarom direct na schooltijd aanbevolen. (Image source: 123rf.com / Aleksandr Davydov)

Natuurlijk is de basisregel dat het kiezen van het een of het ander niet het einde van de lijn is. Na je opleiding kun je nog steeds studeren om je instap- en carrièremogelijkheden te verbeteren. Het omgekeerde is natuurlijk ook waar, al is het iets ongebruikelijker.

Je moet echter niet de fout maken eerst te besluiten te gaan studeren en dan pas een baan te zoeken. Bepaal altijd eerst je beroep en informeer dan naar de verschillende manieren om er te komen en ook naar de carrièremogelijkheden die je graad voor je opent.

Zijn er betere kansen als je als afgestudeerde begint? Welke wegen staan je met een beroepsopleiding ter beschikking? Zijn er mogelijkheden voor bijscholing? Ook hier ligt de nadruk natuurlijk op vragen over je ideeën, de waarde van werk en je toekomst.

Hoe kan ik mijn sterke kanten herkennen en mijn droombaan kiezen?

Veel mensen zijn zich niet echt bewust van hun sterke kanten, zodat het zoeken naar de eigen talenten een lang proces is van zelfkennis, acceptatie en ook persoonlijkheidsontwikkeling. Behalve van je beroepsvaardigheden hangt de keuze van een loopbaan ook af van je persoonlijke sterke en zwakke punten.

Als je helemaal niet creatief bent of talent hebt om met verschillende computerprogramma’s om te gaan, is de baan van ontwerper of mediavormgever waarschijnlijk niet zo ideaal voor je.

Voordat je je beroep kiest, moet je nadenken over je talenten, zodat je baan bij je persoonlijkheid past en je veel mogelijkheden biedt om je verder te ontwikkelen.

Maak een lijst van al je sterke en zwakke punten. Vraag je vrienden en familie om je persoonlijkheid te beoordelen. In het beroepsleven, bijvoorbeeld, kan dit bijzonder belangrijk zijn

  • Vermogen om in een team te werken
  • Communicatievaardigheden
  • Empathie
  • Kritische vermogens
  • Assertiviteit
  • Veerkracht
  • Zelfdiscipline
  • Zelfreflectie

Bovendien vereisen bepaalde beroepen, zoals al in het voorbeeld uitgelegd, ook specifieke zachte vaardigheden die je al dan niet voor de baan kunnen kwalificeren.

Als je je realiseert dat je niet de sterke en zwakke punten hebt die essentieel kunnen zijn voor je droombaan, kun je er een paar leren. Dit proces van persoonlijkheidsontwikkeling is echter niet iets wat je in een paar weken kunt doormaken – neem er dus voldoende tijd voor.

Wie kan me helpen bij het kiezen van een loopbaan?

Je staat er niet alleen voor als het om je beroepskeuze gaat, want er zijn veel mogelijkheden en instanties die je met raad en daad kunnen bijstaan. Vaak maak je kennis met totaal nieuwe beroepen die je voordien niet kende, maar die perfect bij je ideeën en vaardigheden passen.

Het is daarom altijd aan te raden van zulke aanbiedingen gebruik te maken en ze te betrekken in het proces van het vinden van een loopbaan.

Agentur für Arbeit

Iedereen is bekend met de Agentur für Arbeit, die de bekendste manier is om een loopbaan te kiezen. Het Job Informatie Centrum (BIZ) van het Arbeidsbureau is een goede plaats om heen te gaan als je nog advies zoekt en nog niet echt een idee hebt van wat je wilt worden als je groot bent.

De BIZ ondersteunt je bij je beroepskeuze in zoverre dat je uiteindelijk een keuze kunt maken voor een bepaald vakgebied.

Banen- en carrièrebeurzen

Banen- en carrièrebeurzen zijn ook een goede plaats om te beginnen in het proces van het vinden van een loopbaan. Universiteiten bieden ook vaak hun eigen banenbeurzen aan en nodigen bedrijven uit die goed passen bij de opleiding en de tijd daarna.

Bovenal kun je ervaringsberichten uit de eerste hand direct ter plaatse verzamelen en een eerste indruk krijgen van het dagelijkse arbeidsleven en de carrièremogelijkheden door directe uitwisseling met vakmensen.

Stage

Een stage heeft alleen zin als je al concrete ideeën hebt over je toekomstige droombaan. Dit geeft je de gelegenheid om bij het dagelijkse werk betrokken te raken en eerste indrukken op te doen. Het is mogelijk dat dit gebied toch niet is wat je in gedachten had, of dat het je verlangen versterkt om juist dit werk te doen.

Ook hier kun je uit de eerste hand informatie krijgen over de verschillende loopbaantrajecten en werkomstandigheden, en je stagebegeleiders al je vragen over het beroep stellen.

Loopbaanbegeleiding: Overzicht van methoden en procedures

Het proces om een loopbaan te vinden is erg langdurig en kost tijd. Maar dat is maar goed ook, want per slot van rekening moet je beslissing goed doordacht zijn en toegesneden op je wensen en persoonlijkheid.

Naast alle informatie die we je in dit artikel gegeven hebben, zijn er ook methodes die je stap voor stap kunnen helpen bij het vinden van een loopbaan.

Zelfanalyse

Helemaal aan het begin staat, zoals we al uitgelegd hebben, je competentie-analyse. Je moet je bewust zijn van je sterke kanten en je niet alleen richten op je interesses en wensen.

De perfecte baan moet zowel bij je persoonlijkheid passen als bij je doelen en ideeën. Zoek uit welke vaardigheden je nodig hebt voor de baan die je op het oog hebt. Je moet echter eerst uitzoeken wat je talenten en sterke kanten zijn.

Informeer je van tevoren over het beroep, de verantwoordelijkheidsgebieden en de vaardigheden die je ervoor nodig hebt. (Image source: 123rf.com / ismagilov)

Loopbaankeuzetests

Om je te helpen beslissen over een loopbaan zijn er al meer en meer zogenaamde beroepskeuzetests op het internet te vinden die je een geschikte loopbaan voorstellen door specifieke vragen te stellen over je persoonlijkheid of je ideeën, of die je allerlei aanwijzingen geven. Ook het Federaal Arbeidsbureau biedt dergelijke tests aan, maar je kunt ze ook op andere platforms afleggen.

Kinderdromen en rolmodellen

Natuurlijk stel je je als kind altijd voor wie of wat je in de toekomst wilt worden. Deze ideeën kunnen in de loop van de tijd veranderen door invloeden van buitenaf en je persoonlijke ontwikkeling, maar er kan een motivatie achter je kinderdromen zitten.

Dit betekent niet dat je dokter of onderwijzer moet worden, maar je kunt er wel uit afleiden welke motivatie je met je beroep zou willen nastreven.

Als je droom was om leraar te worden, kun je concluderen dat je het misschien leuk vindt om anderen les te geven. Als je altijd al dokter of verpleegster wilde worden, heb je misschien een sterke helpende motivatie.

Rolmodellen kunnen ook je beroepskeuze beïnvloeden, want dat is wat ze geacht worden te doen. Heb je bepaalde rolmodellen, bijvoorbeeld je ouders of die uit de beroepswereld? Wat fascineert je aan hen? Welke eigenschappen van hen zou je ook graag willen hebben? Dit alles kan ook een factor zijn die je droom totaal kan veranderen en je helpen het perfecte beroep voor je te vinden.

Conclusie

Iedereen die voor de keuze van een loopbaan staat, heeft te maken met een aantal hindernissen. De vele mogelijkheden zijn één ding dat een beslissing erg moeilijk maakt. Maar er is ook de angst om de verkeerde beslissing te nemen of het probleem dat je jezelf en je ideeën niet goed kent. Daarom moet je jezelf van tevoren een paar vragen stellen en hulp vragen bij het vinden van een loopbaan. Veel beroepen zijn nog vrij onbekend, hebben zich pas in de loop van de digitalisering ontwikkeld en kunnen perfect bij je plannen passen.

Bovenal moet je jezelf voldoende tijd geven om te kiezen en er vroeg genoeg mee beginnen, want dit is een heel lang proces, waarin je waarschijnlijk verschillende keren je gedachten zult verzetten voor je uiteindelijk beslist. Maar nogmaals, één ding is belangrijk om te zeggen: je beroepskeuze hoeft nooit het eindpunt te zijn. Heel eenvoudig zijn tegenwoordig de mogelijkheden om van loopbaan te veranderen of je bij te scholen, als je merkt dat je misschien niet 100 procent tevreden bent.

Beeldbron: 123rf / gstockstudio

Waarom kun je me vertrouwen?

Recensies